بحران جهانی آب؛ 14 علت مهم

انسان برای زندگی به یک جریان ثابت آب سالم و مطمئن نیاز دارد. اما علیرغم اینکه این نیاز ساده به نظر می رسد، امروزه بحران جهانی آب به موضوعی بغرنج و نگران کننده تبدیل شده است و همین امر لزوم مصرف بهینه آب را نه تنها به امری ضروری بلکه به موردی اضطراری تبدیل کرده است. 

در این مطلب از وبسایت شرکت آبلوله بسپار توليد كننده اتصالات لوله های پلى اتيلنی مورد استفاده در صنعت آب و آبيارى، آبرسانى فاضلاب وسيالات صنعتى به بررسی 14 علت اصلی بحران جهانی آب پرداخته شده است.

توجه به این 14 علت از این منظر مهم تلقی می شود، زیرا گواه این است که تنش های آبی به یکی از مهمترین بحران ها در قرن 21 تبدیل شده است و باید توجه به راه های صرفه جویی در مصرف آب در مصارف مختلف بویژه کشاورزی و صنعتی به سرعت مدنظر قرار گیرد. 

مقدمه

اگرچه بخش زیادی از کره زمین را آب فرا گرفته است، اما کمتر از 1 درصد از منابع آب جهان برای ما قابل استفاده است. بقیه آب شور، یخ یا زیر زمین است و ما باید کاری کنیم که این میزان برای حدود 8 میلیارد نفر دوام داشته باشد.

در حال حاضر، ۴ میلیارد نفر در مناطق کم‌آب زندگی می‌کنند و از هر چهار شهر، یک شهر با ناامنی آبی مواجه است.

امروزه، نزدیک به 2.2 میلیارد نفر – بیش از یک نفر از هر چهار نفر – هنوز به خدمات آب ایمن دسترسی ندارند و تقریباً هر ۱۰۰ ثانیه یک کودک زیر پنج سال بر اثر بیماری‌های مرتبط با اسهال ناشی از آب و بهداشت نامناسب جان خود را از دست می‌دهد. این بخشی از حقایق دردناکی است که نشان می دهد که ما در جهانی به شدت ناامن از نظر آب زندگی می‌کنیم.

بحران جهانی آب: 14 علت

1-تغییرات آب و هوایی

تغییرات آب و هوایی یکی از دلایل اصلی بحران جهانی آب است.

امروزه کنفرانس های متعددی با موضوع  تاثیرات تغییرات اقلیمی برگزار می شود و شرکت کنندگان که از بهترین دانشمندان تا بزرگترین سیاستمداران هستند تلاش دارند تا تصمیمات مهمی درباره جلوگیری از این تغییرات و مقابله با تاثیرات آن اتخاذ کنند.

تغییرات اقلیمی باعث گرم تر شدن کره زمین می شوند و مناطق خشک و نیمه خشک را در معرض آسیب های جدی از جمله خشکسالی های گسترده قرار می دهد که این موضوع باعث تنش های آبی شدید در این مناطق می شود.

به طور متناقضی، تغییرات اقلیمی باعث افزایش بارندگی در مناطق دیگر نیز می‌شود و افرادی که در نزدیکی رودخانه‌ها و نهرها زندگی می‌کنند، بیشترین ضرر را متحمل می‌شوند.

در حال حاضر، حداقل ۲۱ میلیون نفر در سراسر جهان هر ساله در معرض خطر طغیان رودخانه‌ها هستند. این تعداد می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ به ۵۴ میلیون نفر افزایش یابد.

2- افزایش جمعیت

این یک معادله ساده است: با افزایش جمعیت و رشد درآمد، تقاضای آب نیز افزایش می‌یابد. پیش‌بینی می‌شود تا سال 2050 به جمعیت جهان که اکنون ۷.۵ میلیارد نفر است، ۲.۳ میلیارد نفر دیگر نیز اضافه شود.

سیاره زمین چگونه می‌تواند تشنگی آنها را برطرف کند؟

از سوی دیگر با افزایش جمعیت تقاضا برای محصولات کشاورزی و تولیداتی نظیر گوشت که آب زیادی مصرف می کنند نیز افزایش می یابد که این موضوع نیز می تواند بحران آب را جهان افزایش دهد.

3-تخلیه آب های زیرزمینی

حدود 30 درصد از آب شیرین در اعماق زمین و در سفره‌های آب زیرزمینی قرار دارد که روزانه برای کشاورزی، آشامیدن و فرآیندهای صنعتی استخراج می‌شود.

برخلاف طوفان ها و یا دریاچه های خشک، کاهش ذخایر آب زیرزمینی در سفره‌های آب زیرزمینی موضوعی نیست که با چشم غیرمسلح بتوان متوجه آن شد اما منابع آب جهانی در معرض این تهدید پنهان و رو به رشد هستند.

4- بلایای طبیعی

بر اساس گزارشی از یونیسف، چه مربوط به تغییرات آب و هوایی باشد چه نباشد، تقریباً 75 درصد از تمام بلایای طبیعی بین سال‌های 2001 تا 2018 از جمله خشکسالی و سیل مربوط به آب بوده است.

این امر نه تنها مردم را از آب آشامیدنی تمیز محروم می کند، بلکه خطر ابتلا به بیماری های ناشی از آب مانند اسهال، وبا و مالاریا را نیز افزایش می دهد. انتظار می رود با ادامه اثرات تغییرات آب و هوایی، فراوانی این رویدادها افزایش یابد.

5- ارزانی آب

در سطح جهانی، آب به طور جدی کم ارزش گذاری شده است و قیمت آن منعکس کننده هزینه واقعی و کل خدمات، از انتقال آن از طریق زیرساخت ها گرفته تا تصفیه و دفع نیست.

وقتی قیمت دریافت آب تمیز به هزینه واقعی خدمات آن نزدیک‌تر باشد، استفاده بهینه از آب تشویق می‌شود.

6- مدیریت ضعیف آب و تقاضای رو به رشد

امروزه، جمعیت جهان کمی کمتر از هشت میلیارد نفر است که به معنای تقاضای رو به رشد برای آب در بحبوحه تنش آبی ناشی از تغییرات اقلیمی است.

شهرنشینی و افزایش تصاعدی تقاضای آب شیرین برای خانوارها، هر دو از عوامل اصلی کمبود آب، به ویژه در مناطقی با ذخایر آبی ناپایدار، هستند.

برای مثال، در سال ۲۰۱۸، کیپ‌تاون، آفریقای جنوبی، بحران آب را تجربه کرد و به اولین شهر مدرنی تبدیل شد که در نتیجه خشکسالی شدید، مدیریت ضعیف منابع آب و مصرف بیش از حد، عملاً با کمبود آب آشامیدنی مواجه شد.

7- آلودگی آب

آب آلوده و ناسالم یکی دیگر از عوامل مؤثر در کمبود آب است. آلودگی آب در حال حاضر هر ساله تعداد بیشتری از مردم را نسبت به جنگ و سایر اشکال خشونت می‌کشد.

آلودگی آب می‌تواند از منابع مختلفی از جمله فاضلاب و پساب ناشی شود – بیش از ۸۰٪ از فاضلاب جهان بدون تصفیه به محیط زیست بازمی‌گردد، و رواناب‌های کشاورزی و صنعتی، که در آن آفت‌کش‌ها و مواد شیمیایی سمی به آب‌های زیرزمینی و سیستم‌های آب شیرین مجاور نشت می‌کنند. در نتیجه، منابع ارزشمند آب آلوده می‌شوند و آب شیرین و آب آشامیدنی کمتری در دسترس قرار می‌گیرد.

8-جنگ و درگیری

جنگ و درگیری‌ها در مناطق مختلف جهان آسیب‌های عظیمی را به زیرساخت‌های آب و فاضلاب وارد کرده اند.

در جنگ ها و درگیری های مسلحانه چه داخلی باشد و چه از طرف کشور دیگری تحمیل گردد،  منابع و زیرساخت‌های آبی ممکن است توسط طرفین درگیری‌های خشونت‌آمیز هدف قرار گیرند. تصرف یا تخریب منابع و زیرساخت‌های آبی ممکن است به عنوان سلاح جنگی برای کنترل قلمرو یا جمعیت استفاده شود.

در طول جنگ داخلی عراق، داعش کنترل سدها را در فلوجه، موصل، رمادی و جاهای دیگر به دست گرفت و از آنها برای ایجاد سیل یا قطع منابع آب به مناطق شیعه‌نشین و تحت کنترل دولت استفاده کرد.

در جنگ غزه، اسرائیل تمامی زیرساخت های این شهر از جمله آب و فاضلاب را مورد حمله قرار داد که منجر به بحران انسانی وحشتناکی گردید.

9- فاضلاب

گاهی اوقات آب در یک منطقه می تواند فراوان باشد اما آیا اینکه آن آب برای نوشیدن بی خطر است یا خیر، داستان دیگری است.

این مورد در بسیاری از مناطق جهان با سیستم های ضعیف برای مقابله با فاضلاب – آبی که تحت تأثیر استفاده انسان قرار می گیرد، مانند فضولات انسانی یا استفاده در یک فرآیند صنعتی – وجود دارد.

حدود ۸۰ درصد از فاضلاب جهان بدون تصفیه یا استفاده مجدد بیشتر، دوباره به طبیعت بازمی‌گردد.

 بر اساس آمار سازمان ملل، 1.8 میلیارد نفر از آبی استفاده می کنند که می تواند توسط مدفوع، مواد شیمیایی یا سایر آلاینده هایی که می تواند سمی باشد، آلوده شوند.

 فاضلاب یکی از علل اصلی بسیاری از شایع ترین بیماری های جهان از جمله وبا، اسهال خونی، حصبه و فلج اطفال است.

10-اتلاف آب

یکی دیگر  از دلایلی که می تواند به عنوان دلایل بحران جهانی آب مدنظر قرار گیرد موضوع هدر رفتن آب یا به اصطلاح اتلاف آب است.

اگرچه درست است که آب یک منبع تجدیدپذیر است، اما اغلب هدر می‌رود. سالانه ۸ تریلیون لیتر آب در خانه‌های سراسر جهان هدر می‌رود.

شیوه‌های ناکارآمد مانند آبیاری سنتی و خنک‌سازی مرطوب با مصرف آب زیاد در نیروگاه‌های حرارتی، آب بیشتری از حد لازم مصرف می‌کنند.

شفیق‌الاسلام، کارشناس مدیریت آب، در صحبت با Vox تخمین می‌زند که این مسائل جزئی که می توانند باعث هدر رفتن آب شوند، بین 30 تا 40 درصد از آب از دست رفته یک شهر را تشکیل دهند.

11-کمبود اطلاعات آب

سازمان ملل متحد کمبود اطلاعات درباره کیفیت آب را برای بیش از 3 میلیارد نفر در سراسر جهان گزارش می دهد.

عدم اطلاعات درست درباره کیفیت آب به این معنی که در بسیاری اطلاعات قابل اعتمادی از سلامت همه رودخانه‌ها، دریاچه‌ها و ذخایر آب زیرزمینی جهان وجود ندارد و همین عدم اطمینان بسیاری افراد را به دلیل استفاده از آب غیرقابل شرب در معرض خطرهای باورنکردنی قرار می دهد.

12-عدم همکاری بین المللی در مورد منابع آبی مشترک

بسیاری از منابع آبی در دو یا چند کشور قرار دارند، به این معنی که آنها عملاً موضوع حضانت مشترک بین کشورها هستند.

با این حال، طبق آخرین به روز رسانی از اهداف توسعه پایدار سازمان ملل، تنها 24 کشور گزارش می دهند که تمام رودخانه ها، دریاچه ها و منابع آب زیرزمینی مشترک بین المللی تحت پوشش ترتیبات مشترک قرار دارند.

همکاری کشورها در نحوه استفاده و نگهداری از آب های مشترک باید به شکل چشمگیری افزایش یابد.

به عنوان مثال اگر یک کشور از تمام پروتکل‌های لازم برای تمیز نگه داشتن کناره دریاچه پیروی کند اما آب‌های ساحل در کشور مقابل با همان درجه مراقبت حفاظت نشود، ممکن است تمامی اقدامات طرف مقابل نیز بی تاثیر باشند.

یا چنانچه یکی از کشورها سدهای متعدد بر روی منابع آبی مشترک با کشور دیگر ایجاد نماید، تنش آبی در کشور مقابل می تواند دسترسی به آب را برای شهروندان آن کشور با مشکلات زیادی همراه کند.

13-کمبود زیرساخت

داشتن آب کافی برای گردش، تنها آغاز راه است. این آب همچنین نیاز به انتقال، تصفیه و تخلیه دارد.

در سراسر جهان، زیرساخت‌های آب – تصفیه‌خانه‌ها، لوله‌ها و سیستم‌های فاضلاب – در وضعیت نامناسبی قرار دارند.

در ایالات متحده، روزانه 6 میلیارد گالن آب تصفیه‌شده فقط به دلیل نشت لوله‌ها از بین می‌رود. نصب و تعمیر زیرساخت‌های ساخته‌شده بسیار گران است، به این معنی که بسیاری از مناطق، مشکلات رو به رشد زیرساخت‌ها را تا زمان وقوع فاجعه نادیده می‌گیرند.

ارائه و حفظ خدمات آبرسانی و فاضلاب نیازمند سرمایه‌گذاری‌های عظیم دولتی و خصوصی، در کنار سیاست‌ها، نهادها و مقررات بهتر برای ارتقای بهره‌وری و کاهش ضایعات است.

14-مهاجرت اجباری و بحران پناهندگان

در بسیاری از کشورهایی که میزبان پناهندگانی هستند که از بحران های مختلف اعم از جنگ یا قحطی فرار کرده اند، سکونتگاه‌هایی با تراکم بالایی از مردم ایجاد شده است که این موضوع می‌توانند بر زیرساخت‌های کشور میزبان فشار زیادی وارد کنند.

این در حالی است که  امروزه بسیاری از کشورها میزبان خود تحت تاثیرات تغییرات اقلیمی هستند و میزبانی از خیل عظیمی از پناهنگان نیز چالش های آن ها را در این زمینه تشدید کرده است.

نتیجه گیری

بحران جهانی آب یکی از چالش‌های حیاتی قرن حاضر است که با رشد جمعیت، تغییرات اقلیمی و مصرف ناپایدار تشدید شده است. در این میان، مصرف بهینه آب در بخش‌های مختلف از جمله کشاورزی و صنعت، اهمیت ویژه‌ای دارد. استفاده از اتصالات و لوله‌های پلی‌اتیلنی با کیفیت، نقش مؤثری در کاهش هدررفت آب و افزایش بهره‌وری شبکه‌های انتقال دارد.

شرکت آبلوله بسپار با تولید این تجهیزات مطابق با استانداردهای روز، گامی مؤثر در جهت پایداری منابع آبی برداشته است. محصولات این شرکت با مقاومت بالا و طول عمر زیاد، گزینه‌ای مناسب برای در صنعت آب و آبيارى، آبرسانى فاضلاب وسيالات صنعتى می باشد.

جهت آگاهی از محصولات این شرکت و تماس با کارشناسان جهت سفارش به سایت آبلوله مراجعه فرمایید.